Uyumlu Yaşam Blog

Uyumlu ve mutlu yaşama dair

Posted by Ahmet Özgül on November - 12 - 2010 | 3 Comments

Yazıya başlamadan bir itiraf yapmam lazım: Hayatımda hiç nargile içmedim, dolayısıyla nargileyi tanımıyorum. Bu yüzden nargile konusunu çalışmak epey enteresan geldi; merak ilmin hocasıdır diye boşuna denilmemiş. Yerli yabancı farklı kaynakları taradıktan sonra hiç beklemediğim bir sonuçla karşılaştığımı söylemeliyim. Nargileyi hep “masum” bir ürün olarak görürdüm. Bu düşüncemde de yalnız olmadığımı, bırakın benim gibi nargile içmeyenlerin, pek çok nargile severin bile nargile hakkında ne kadar yetersiz bilgiye sahip olduğunu ilerleyen satırlarda göreceksiniz.

Araştırma yazımızda aşağıdaki soruların cevaplarını bulabileceksiniz:

  • Nargile kafeler niye hızlı bir şekilde artıyor?
  • Nargile bağımlılık yapar mı?
  • Türkiye’de nasıl bir nargile algımız var? Hacettepe Üniversitesi araştırma sonuçları
  • Kanada’da nargileyle ilgili yapılmış anket sonuçları
  • Nargiledeki su tütündeki zararlı maddeleri filtreliyor mu?
  • Nargilenin sağlığa zararı var mı? Zararları neler?
  • Nargile bulaşıcı hastalıklara sebep olabilir mi?
  • Nargile esrara kapı aralayabilir mi?
  • Yapılan araştırmalara göre bir nargile seansı kaç sigara içmeye eş değer?
  • Tütünsüz, “bitkisel” nargilenin zararı var mı?
  • Değişik ülkeler, nargile konusunda ne tip önlemler alıyor?
  • Dünya Sağlık Örgütü nargile için ne diyor?
Arghile from Bethany beyond the river Jordan large Nargile Ne Kadar Masum?

Ürdün Nehri ötesindeki Bethany'den bir Nargile

Nargile Kafeler Niye Bu Kadar Çoğaldı?

Nargilenin vatanı Ortadoğu olarak biliniyor. Şu anda Türkiye dahil Ortadoğu, Kuzey Afrika ile Orta ve Güney Asya’da, üniversiteli ve liseli gençler tarafından, yaygın olarak içiliyor. Batı ülkelerinde de özellikle genç kuşak arasında hızla yaygınlaşıyor. Bu kadar hızlı kullanımının artmasının birkaç sebebi var:

 

The Pasha giving his Not bad at all look large 198x300 Nargile Ne Kadar Masum?

Hiç fena değilmiş görünümü veren Paşa - Foto: Frank Kovalchek

  • Birçok kişi yalnızca meraktan, nargilenin bir tütün ürünü bile olduğunu bilmeden deniyor ve içerdiği nikotin sebebiyle farkında olmadan bağımlısı oluyor.
  • Nargile daha çok arkadaş ortamında kafelerde içiliyor. Arkadaş çevresinde nargile içenler için nargile kafeler adeta sosyalleşme mekanları haline geliyor.
  • Sağlığa bir zararı olmadığı veya sigaraya göre daha zararsız olduğu sanılıyor. Nargiledeki suyun, tütündeki zehirli maddeleri filtrelediğini zannediliyor. Daha az sıklıkla kullanılıyor olması da zararı hakkında yanlış bir algı oluşturuyor. Öyle ki, bir kısım insanlar, sigarayı bırakıp nargile kullanmaya başlıyor.
  • Aromatik tad ve kokularla zenginleştirilerek daha cazip bir hale getiriliyor.

Sonuç olarak, toplumda (yalnızca Türkiye’ye özgü değil, batı toplumlarında da benzer bir algı var) nargilenin güvenli bir ürün olduğu, en azından sigaradan daha az tehlikeli olduğu inancı var.

Türkiye’deki Nargile Algımız

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı tarafından, nargile içenlerin içme konusundaki bilgi, tutum ve davranışlarını anlamak için yapılan bir çalışma Ağustos 2005’te yayımlanmıştır. Ankara’nın merkezinde nargile servisi yapılan kafelerde 14-44 yaş arası 273 kişiyle yüz yüze görüşmelerle yapılan çalışmanın ilginizi çekeceğini düşündüğüm bir takım sonuçları:

 

nargile seven medium 225x300 Nargile Ne Kadar Masum?

Nargile dükkanı - Foto: Elif Ayşe

  • Nargile içenlerin ortalama yaşı 23.
  • Katılımcıların %68’i nargile içmeye son iki yıl içinde başlamıştır. Yalnızca bu veri, gençler arasında ülkemizde nargile kullanımının ne kadar hızlı arttığının göstergesi.
  • Katılımcıların %76’sı nargilenin zararsız veya sigaradan daha az zararlı olduğunu düşünmektedir.
  • %54’ü nargilenin bağımlılık yapmadığını düşünmektedir.
  • %89’u nargileyi bırakmak niyetinde değildir.
  • Nargile içenlerin %82’si bir saat veya daha fazla sürede nargile içmektedir.
  • Niye nargileye başladınız sorusuna %61’i meraktan, %34’ü arkadaş etkisinden, %2’si ise sigarayı bıraktığı için cevabını vermektedir.
  • Katılımcıların %99’u nargileyi kafede içmeyi tercih etmektedir. Niye kafe sorusuna %44’ü arkadaşlarla birlikte olmak, %43’ü ise kafe ortamının hoşlarına gittiğini söylemiştir
  • %82’si aromalı tütün tercih ediyor.
  • Katımcıların sigara içme sıklığı Türkiye’de başka çalışma guruplarında elde edilen bulgularla karşılaştırınca en yüksek sıklıklardan biri olduğu gözükmüştür.
  • Katılımcıların %28’i hiç sigara içmemiştir. Bu grup nargileyi tütün mamülü olarak görmemekte ve nargilenin zararlarından da haberdar değildirler. Bu grup için nargile belki sigaraya geçişte basamak olacaktır.

Kanada’da Nargile Algısı

Amerika’nın en ünlü sağlık sitelerinden Webmd’de Mayıs 2010’da yayınlanan makalede Kanada’da yapılmış bir çalışmadan bilgiler veriliyor. 18-24 yaş arası 871 kişiyle anketler kullanılarak yapılan araştırma sonuçlarına göre

  • Katılımcıların %23’ü son bir sene içerisinde nargile kullanmış. Yani, bir Ortadoğu geleneği olarak bilinen nargile, batı ülkelerinde de genç kesimde hızlıca yayılıyor.
  • Pek çok genç, nargileyi daha güvenli buldukları ve nikotinin zararlı etkilerinden kurtulmak için sigarayı bıraktıktan sonra sigaranın güvenli alternatifi olarak nargileye başlıyor. Araştırmacılar, nargilenin sağlık üzerine etkileri ve bağımlılık yapıcı yönü hakkında ellerinde az bilgi bulunduğunu ancak en az sigara kadar zararlı olabileceğini belirtiyorlar.
  • Nargile kullanımı, sigara, tütünlü ürünler ve içki içenler arasında belirgin şekilde fazla.
  • Geçmiş yılda, marihuana (esrar) veya yasa dışı bir takım ilaçları kullananlar, nargile kullanmaya daha meyilli oluyor.
  • Araştırmacılar nargilenin zararları konusunda yeterli reklam, duyuru yapılmamasının kullanımın artmasına kısmi olarak sebep olduğu görüşündeler.

Su Gerçekten Tütündeki Zararlı Maddeleri Filtreliyor mu?

Richard D. Hurt de Mayoclinic’teki makalesine “nargile, sigaradan daha güvenli değil” diyerek başlıyor. Nargiledeki suyun, nargile dumanındaki toksik maddeleri filtrelemediğini belirtiyor. Dolayısıyla da sigara tütünü, nargiledeki tütünden daha zehirleyici değil.

 

P1020065 large Nargile Ne Kadar Masum?

Kapalı Çarşı'da Nargile Sohbeti - Foto: Svet Ivantchev

Nargilenin Zararları

Nargile hakkında bilimsel çalışmalar yapılmaya devam ediyor. Webmd, Mayoclinic ve yerli kaynaklarda şu ana kadar yapılan çalışmalardan elde edilen bulgular şu şekilde sıralanıyor:

  • Nargile’de kullanılan tütün nikotin içerdiği için bağımlılık yapıyor. Kimileri nikotin suda çözündüğü için bağımlılık yapmadığını düşünse de, nikotin suda çözünmüyor.
  • Nargile dumanı, katran, karbonmonoksit ve kanserojen maddeler içeriyor. Katran ve bir kısım ağır metalleri sigaradan bile daha fazla içerebileceği belirtiliyor araştırmacılar tarafından.
  • Akciğer kanseri ve kalp hastalıklarıyla bağı olduğu düşünülüyor.
  • Gebeler tarafından içilmesinin düşük kilolu bebek doğumlarını netice verdiği düşünülüyor.
  • Hacettepe Üniversitesi (H.Ü) Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi ve Sigara Ulusal Komitesi Başkanı Prof. Dr. Nazmi Bilir, tütünün nargile şeklinde içiminin, solunum fonksiyonları üzerinde önemli olumsuz etkilerinin bulunduğunu bildiriyor.
  • Gırtlak kanseri riskini arttırıyor.

Bulaşıcı Hastalıklar

Prof. Dr. Nazmi Bilir, nargilenin şişe, hortum, özellikle ağızlık bölümünün yetersiz temizlenmesi durumunda sağlık açısından bazı sakıncaları olabileceğini belirtiyor. Doç. Dr. Vehbi Altunçul da marpuçların (ağızlık kısmı) hiçbir zaman yenilerinin verilmediğini ve bu durumun mikroorganizmaları taşıma yoluyla bulaşıcı hastalıklara davet çıkardığını belirtiyor. Webmd’deki makaleye göre, batıdaki araştırmacılar da nargilenin bulaşıcı hastalıklara davetiye çıkardığı görüşünde.

 

Nargeela 10 01 07 11 34 23 PM 008 archivaljpg large 300x200 Nargile Ne Kadar Masum?

Nargilenin Ağır Dumanı - Foto: andhij

Esrara Giden Yol

Bir ürünü cazip hale getirmenin yolunu iyi biliyoruz: Tad, koku ve görselliğini iyileştirdik mi işin büyük kısmı tamamlanıyor. Nargilede de benzer bir yol izleniyor; aramotik ürünlerle (karpuzlu, kavunlu vs) nargile daha cazip hale getiriliyor . Ancak, bu teşvikimizin nerelere varabileceğini düşünemiyoruz. Ankara Alkol ve Madde Bağımlılığı Araştırma ve Tedavi Merkezi (AMA TEM) Direktörü Doç. Dr. Nesrin Dilbaz’a göre aromatik ürünlerle cazip hale getirilen nargile ile başlanıp uyuşturucuya kadar gidilebiliyor. Dilbaz’a göre nargile esrar kullanımını sevdirmek için bir ara basamak olarak kullanılabilir. Kanada’da yapılan anketler bu yorumu destekler nitelikte ;bir önceki yıl esrar veya yasa dışı ilaç kullananlar nargile içmeye daha çok meyilli. Ankara’da yapılan ankette de, nargile içenlerin sigara içme sıklığının çok yüksek olduğu görülmüştü.

 

seller of wool large 300x198 Nargile Ne Kadar Masum?

İran'da Renkli Yünler Satan Bir Esnaf'ın Nargilesi

1 Nargile 100  Sigaraya mı Eşdeğer !

Hacettepe Üniv. Tıp Fak. Göğüs Hastalıkları Uzm. Anabilim Dalı Başkanı Doç Dr. Ahmet U. Demir, araştırma sonuçlarına göre bir saatlik nargile kullanımın, alınan duman miktarı açısından yüz sigara içmeye eşdeğer olabileceğini belirtmiştir.

Doç. Dr. Vehbi Altunçul, Hacettepe Üniversitesi’nde yapılan çalışmalara göre, bir kerelik nargile içimi sonrasında alınan nikotin miktarının yaklaşık elli sigara içmeye bedel olduğunu belirtiyor.

Webmd’de yayınlanan makalede ikiyüz çekimlik bir nargile içiminin yüz sigaraya denk geldiği bilgisi yer alıyor.

Mayoclinic’teki makalesinde Richard D. Hurt, nargile içenlerin, sigara içenlere göre daha fazla duman ve karbonmonoksite maruz kaldıklarını belirtiyor.

Medicalnewstoday’de yer alan bir makalede Fransa Ulusal Laboratuarında yapılan deney sonuçlarına göre, bir nargile seansı sırasında, sigara içmeye oranla 15-52 kat arasında karbonmonoksit ve 27-102 kat arasında katrana maruz kalınıyor.

Sigara dumanındaki arsenik, nikel, kobalt, krum ve kurşun miktarı nargile dumanındakine göre oldukça düşüktür.

Sonuç olarak, farklı kaynak ve deneylerde maruz kalınan zararlı madde oranları değişse bile bir nargile seansının sigara içmeye göre daha zararlı olduğu konusunda fikir birliği var.

Sektörün Çözümü: Tütünsüz Nargile

Tütünlü mamüllerle mücadelenin yasalaşması ve kapalı mekanlarda içilmesinin yasaklanması üzerine sektör hemen hızlı bir çözüm buldu: “Tütünsüz bitkisel nargile”.

 

Lebanese Argeela large Nargile Ne Kadar Masum?

Lübnanın Karpuz ve Kavun Nargileleri - Foto: Mohammad Reza Hassani

Tütünsüz nargile, pazara girer girmez nargile severler ve işletmelerin tercihi oldu. Bunun iki ana sebebi olabilir:

  • Bitkisel” tabiri, zihinlerde “sağlıklı” manasını çağrıştırıyor.
  • Tütün içermediği için yasal düzenlemelerin kapsamı dışında kalıyor ve kontrol edilmiyor.

Tütün içermemesine rağmen, Prof. Dr. Nazmi Bilir, nargilede yakılan ürününün sağlık açısından zararları olabileceğini belirtiyor:

 

Breathing Istanbul large 300x225 Nargile Ne Kadar Masum?

Tophane'de Nargile Dumanı - Arka planda Tophane Camisinin Duvarı - Foto: Robin Robokow

  • Tütün içermese de bitkisel bir ürün ateş üzerinde yandığından karbonmonoksit, karbondioksit, azotlu bileşikler, hatta katran gibi zehirli ve tahriş edici maddeler oluşabiliyor. Bu maddeleri içeren duman doğrudan kullanıcı tarafından solunuyor.
  • Nargile severler kendilerini “bağımlı” olarak görmeseler bile, tütündeki nikotin bir bağımlılık yapıyor ve kullanıcı nikotin bulunmayan üründen tam manasıyla tatmin olamıyor. Üretim sırasında tütün kullanılmasa daha, bu ihtiyacı karşılamak için, tütün, kullanımdan önce kolaylıkla eklenebiliyor. Sonuç olarak, içinde tütün olmadığı belirtilen bu ürünlerin kullanımında gerçekten tütün olup olmadığı bilinemiyor.

Cumhuriyet Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erol Sezer de, bitkisel nargiledeki tehlikeye dikkat çekerek yasak kapsamına alınması gerektiğini belirtiyor.

Bazı Ülkelerdeki Uygulamalar

Hookah Shisha Bar large Nargile Ne Kadar Masum?

Kapalı Çarşı'da dükkan önü sohbeti - Foto: Vlasta Juricek

  • Türkiye’de 19 Temmuz 2009’dan itibaren kapalı mekanlarda tütünlü malzemeler içilemiyor. Bu kanundan sonra piyasada hızla yaygınlaşan tütünsüz bitkisel nargile şu anda kapsam dışında ancak 4 Kasım 2010’da Hürriyet gazetesinde çıkan habere göre Sağlık Bakanlığı, tütünsüz nargilenin de kapalı mekanlarda içilmesini yasaklamak için gerekli hazırlığı yaptı ve önümüzdeki günlerde TBMM’ne sunulacak bu taslak. Prof. Dr. Nazmi Bir de, aynı haberde, olası sağlık zararlarından dolayı, tütünsüz nargilenin de kanun kapsamına alınması gerektiğini belirtiyor.
  • Diğer ortadoğu ülkeleri gibi Suriye’de de yerleşmiş bir nargile kültürü var. Ancak, yapılan bilimsel araştırmalardan sonra Suriye devleti adeta bu yerleşik kültürle savaş halinde. Basın yayın organları kanalıyla yoğun olarak nargilenin dört bine yakın zararlı madde içerdiğini ve sigaradan çok daha zararlı olduğunu, nargilenin tütünlü ürünler içinde en zararlı kategoride kabul gördüğünü anlatıyor. Televizyonlarda yalnızca sigara değil nargile içilen sahnelerin de karartılmasıyla ilgili kanun var.
  • Meyve aromalı tütünlerin çok yaygın olduğu İran’da şu anda otel, kahvehane ve kültür evlerinde nargile içmek serbest. Ancak, Sigarayla Mücadele Derneği Başkanı Dr. Muhammed Rıza Mescidi, nargilede kanser yapıcı maddeler bulunduğu için Sağlık Bakanlığının bu gibi yerlerde nargile içimini yasaklaması için faaliyetler yürütüyor.
  • Fransa’da nargile kapalı mekanlarda 2008’den beri içilemiyor.

Dünya Sağlık Örgütü Ne Diyor?

Dünya Sağlık Örgütü, istişare notunda, şu ana kadar yapılan bilimsel çalışmaların aşağıdaki sonuçları desteklediğini belirtiyor:

 

Fumatore di Nargilè large 300x198 Nargile Ne Kadar Masum?

Eminönü'nde bir Nargile Cafe - Foto: Marcos Zion

  • Nargile dumanı, akciğer kanseri ve kalp hastalıklarına sebep olduğu bilinen kimi toksik maddeleri içeriyor.
  • Ortalama bir saatlik nargile içimi sırasında, bir sigaradan alınan dumanın 100-200 katı kadar dumana maruz kalınılır.
  • Nargile, sigaranın güvenli bir alternatifi değildir.
  • Sudan geçmiş olmasına rağmen, nargile dumanı, yüksek oranda karbonmonoksit, ağır metaller ve kanserojen maddeler gibi toksik bileşikler içerir.
  • Tütünü yakmak için kullanılan ısı kaynakları sağlık risklerini daha da arttırır.
  • Aktif veya pasif içici olarak maruz kalınması durumunda, gebe kadınlar ve cenin, kolaylıkla, dumandaki toksik maddelerden olumsuz etkilenir.
  • Her hangi bir aletin nargile dumanını güvenli hale getirdiğine dair bir delil bulunmamaktadır.
  • Nargile ağızlığının farklı kişilerce kullanılması tüberküloz, hepatit gibi bulaşıcı hastalıkların yayılmasını konusunda ciddi risk oluşturmaktadır.

Tüm bu değerlendirmeler sonunda, Dünya Sağlık Örgütü, nargilenin sigara kadar riskli olabileceği ancak bilimsel çalışmaların yeterli olmadığı, dolayısıyla nargile ölüm ilişkisi hakkında bir şey söylemek için henüz erken olduğu belirtiliyor.

Nargilenin olası zararları konusunda toplumsal farkındalık oluşturmak için sosyal paylaşım sitelerini kullanabiliriz. Bilinçlendirici yazılı ve görsel malzemeyi bu siteler üzerinden hızlıca geniş kitlelere yayabiliriz.

Son söz olarak, nargile içmeden bir daha düşünün diyoruz …

Bu konuyla ilgili sorunuz var mı? Varsa lütfen UyumluYasam forumuna yazınız.

Yazıyı nasıl buldunuz? Lütfen yorumlarınızı aşağı yazınız.

İlgili Yazılar

İlgili yazı yok

Aşağıdaki butonları tıklayarak, yazıyı arkadaşlarınızla paylaşın!

3 Responses so far.

  1. [...] bilgilerin toparlanarak oluşturulmuş halidir. Bu konuda büyük ölçüde alıntı yaptığımız UyumluYaşam sitesine teşekkür ediyoruz. Kaynaklardan bazılarını konu içerisinde belirttik, son olarak [...]

  2. selen says:

    merhaba,
    teşekkürler baya bilgilendirdiniz. bende sigarayı bıraktım sitresli ortamım var. ama ben kafada bitirdim 4 ay oluyor bırakalı 13 sene içtim astım başlangıcım cıktı ortaya yürürken cok nefes nefese kalıyordum yoruluyordum. doktora gittiğimde bunu söyledi işte :) dün canım o kadar sıkkındı ki yaktım sigara içtim ilk defa içen birisi gibi oldum sanki ciğerlerim bir acaip oldu sanki basınç gibi birşey bu öksürdüm ama şimdi ertesi gün oldu ve canım istiyor ama kendime kusura bakma o dündü diyorum :)

  3. enes says:

    bende sigarayı bıraktım 1 ay kadar oldu.fakat canım sigaranın kötü tadını,nikotinini ve kötü dumanını değilde nargile istiyor.içsem mi içmesemmi diye tereddütteydim fakat içmicem bu yazıdan sonra


Get Adobe Flash playerPlugin by wpburn.com wordpress themes