Uyumlu Yaşam Blog

Uyumlu ve mutlu yaşama dair

Posted by F.Füsun Menteş on September - 29 - 2011 | 2 Comments

Yazı Dizisi Sakızlar ve Sakızlardaki Katkı Maddeleri İçindekiler

  1. Çocuğunuzun Çiğnemesine İzin Verdiğiniz Sakızın İçinde Neler Olduğuna Hiç Baktınız mı? (1)
  2. Çocuğunuzun Çiğnemesine İzin Verdiğiniz Sakızın İçinde Neler Olduğuna Hiç Baktınız mı? (2)

Gıda Mühendisi F. Füsun Menteş, özellikle çocuğu olan ailelerin ilgisini çekeceğini düşündüğümüz bir konuyu inceledi: Sakızlar ve sakızlardaki katkı maddeleri. İki yazı halinde yayınlayacağımız araştırma yazısında sakızlarda kullanılan katkı maddeleri hakkında hem teorik bilgiler hem de pratik tavsiyeler bulacaksınız.

Marketlerin kasalarına yaklaştığımız zaman çocuklardan önce mırıltılar gelmeye başlıyor. Sonra sessiz sessiz konuşmalar… Söylenmeler… Hafif hafif homurdanmalar… Sakızlardan pek hoşlanmadığımı bildikleri halde her seferinde bu ritüel tekrarlanır ki acaba ben izin verir miyim diye… Bazen “Anne keşke gıda mühendisi olmasaydın” dedikleri de olur.

P200711 23.20 02 Çocuğunuzun Çiğnemesine İzin Verdiğiniz Sakızın İçinde Neler Olduğuna Hiç Baktınız mı? (1)

Bonibonlardan Gülen Adam - Foto: Funda Karabacak

Satın almaya karar verdiğim her şeyin içeriğini okurum.

Satın almaya karar verdiğim her şeyin içeriğini okurum. Son kullanma tarihine bakarım. Ama sakızlar gibi tatlandırıcı içeren şekerler ve gazlı içeceklerden pek hoşlanmam. İçindekileri okuyunca “Keşke içinde normal şeker olsa” derim. Halkımız “Şekersiz” ibaresini görünce onun şişmanlatmayacağını düşünerek bayıla bayıla alıyor. Özellikle çocuklara verilmesi beni acayip derecede şaşırtıyor. “Onun ağız ve diş sağlığına faydası var” diye de kendimizi kandırıyoruz. Aslında çocuklar ve hamileler için üretilen sakızlar var. İçinde şeker olan bu pembe renkli sakızlar diğerlerine göre bir derece daha iyi.

Sakız mayasının içinde, otomobil lastiği üretiminde de kullanılan sentetik kauçuk var.

Sakızların içeriğini okursak sakız mayası diye bir maddeden bahsedildiğini görürüz. Biraz araştırırsak değişik hammaddelerden oluştuğu görülür. Mesela sentetik kauçuk. İlk yapılan sakızlarda doğal kauçuk kullanılıyormuş. Zamanla üretim artınca sentetik olanı kullanılmaya başlanmış. “Eee ne var ki bunda?” diyeceksiniz. Sentetik kauçuktan bir çok şey yapılabilir. Mesela otomobillerimizin lastiği de ondan yapılıyor. Bunun içine bazı kimyasallar eklenerek gıda kodeksine uygun hale getiriliyor. (???) Sakız mayaları da yapılacak sakıza göre farklılık gösterir. Mesela balonlu sakız, yaprak sakız, dudaklara yapışmayan sakız, aside dayanmayan sakız mayaları vs…

41365 Wanted Wine Gum Conveyor Belt 427985982 l Çocuğunuzun Çiğnemesine İzin Verdiğiniz Sakızın İçinde Neler Olduğuna Hiç Baktınız mı? (1)

Gum Conveyor Belt - Photo: Jess Loughborough

Bugün, dünya sakız piyasasında yıllık üretim 560.000 tonu bulmaktadır. Endüstriyel sakız üretimine 55 yıl önce başlanan Türkiye’de ise yıllık 120 milyon dolarlık dev bir pazar söz konusudur. Şaşırtıcı olan ise Türkiye nüfusunun yarısının sakız çiğnemiyor olması.

Şekersiz sakızlarda çok çeşitli tatlandırıcılar kullanılır. Bunların bir kısmı sakız mayası hazırlanırken içine, bir kısmı dışına eklenir. Bir kısmı eğer dolguluysa içine konur. Velhasıl içindekileri okuyunca aspartam, asefülfam-K (acesulfame_K), glikoz, maltitol vs. diye devam tatlandırıcılara rastlayabiliyoruz.

Şekersiz sakızlarda kullanılan aspartamın kansere neden olduğuna dair çalışmalar var.

Özellikle aspartam ve asefülfam-K’dan bahsetmek istiyorum. Günümüzde ithal edilen tatlandırıcıların neredeyse %95 i gıda sanayinde kullanılıyor. Pekiyi ama nerede? Sadece diyabetik ürünlerde değil ucuz olan tatlılarda, şekerlemelerde ve sakızlarda kullanılıyor. Diyabetik ürünlerdekini alıcı zaten bilerek alıyor ama şerbetli, sütlü tatlılar yada pastalarda kullanıldığını tüketiciler bilmiyor. Mesela 1 kg baklavaya 5 liralık pancar şekeri koymak yerine 50 kuruşluk tatlandırıcı ile işi bitiyorlar. Önceleri glikoz şurubu mu koyuyorlar acaba diye endişeleniyorduk. Artık durum daha da vahim oldu. Neden bu tatlandırıcı sevdası? Acı bir gerçek ama sadece çok para kazanma derdi. Genç nüfusumuzu heba ediyorlar. Aspartam  ve asesülfam-K (Acesulfame_K) sentetik tatlandırıcılardır. Genellikle beraber kullanılırlar. Çünkü beraber kullanılınca sinerjik etkileri vardır. Aspartam yüksek sıcaklıkta fenilalanin oluşturabilmektedir. Bu bilginin etiketlerde açıkça belirtilmesi ve fenilketonüri hastalarının bu konuda bilgilendirilmeleri gerekmektedir.

Kitty and Friends 189889968 m Çocuğunuzun Çiğnemesine İzin Verdiğiniz Sakızın İçinde Neler Olduğuna Hiç Baktınız mı? (1)

Kitty and Friends - Photo: Mo Riza

İtalya Ramazzini Kanser Enstitüsü 1.600 fare üzerinde yaptıkları araştırmada aspartamın insanların kullandıklarına çok yakın dozlarında lösemi ve lenfomalara neden olduğunu göstermiştir. İngiltere’de Avam Kamarası Gıda ve Çevre komisyonu Başkanı Roger Willams aspartamın kansere neden olduğuna dair güvenli delilleri olduğunu, bu maddeyi içeren ürünlerin satıştan kaldırılmasını istedi.

Aspartam’ın Zararları: Baş ağrısı, unutkanlık, eklem ağrısı, bulantı, uyuşukluk, kas spazmları, şişmanlık, döküntü, migren depresyon, yorgunluk, huzursuzluk, uykusuzluk, görme kaybı, işitme kaybı, çarpıntı, soluk zorluğu korku atakları, ağzı dolanma, tat kaybı, baş dönmesi, parkinson, mültipl skleroz, kanser.

Acesulfame-K(E950): Fırın ve pastacılık ürünlerinde, sakızlarda, jelatinli şekerlemelerde ve meşrubatlarda kullanılır. The Center of Science in the Public Interest (CSPI) yapay tatlandırıcılar olan aspartam, sakarin ve acesulfame-K’ yı en kötü 10 katkı listesine dahil etmiştir.

The Center of Science in the Public Interest, yapay tatlandırıcılar olan aspartam, sakarin ve acesulfame-K’yı en kötü 10 katkı listesine dahil etmiştir.

Yapay tatlandırıcılardan siklamat, şekerden 45 kat, aspartam 200 kat, asesülfam K 200 kat, sakarin 300 kat, sukraloz 600 kat, taumatin 2 bin 500 kat daha fazla tat veriyor. Aspartamın yeni bir türü olarak kabul edilen yeni nesil tatlandırıcı neotam, şekerden 13 bin kat daha tatlı.

Bubblegum 116600 m Çocuğunuzun Çiğnemesine İzin Verdiğiniz Sakızın İçinde Neler Olduğuna Hiç Baktınız mı? (1)

Bubblegum - Photo: Krystle Fleming

Gliserol(gliserin): Kıvam arttırıcı, nem tutucu ve tatlandırıcı özelliğinden dolayı kullanılır. Ama gliserin hem bitkisel hem de hayvansal yağlardan elde edilebilir. Hayvansal kaynaklı olan gliserinin Müslümanlar açısından helalliği tartışılır. Fazla alımında baş ağrısı, susuzluk ve bulantıya sebep olabilir. Tatlandırıcılı sakızların üzerinde “Aşırı kullanımı laksatif etkiye sahiptir” yazısı bulunur. İçindeki tatlandırıcıların yan tesiridir bu durum; yani ishal olursunuz.

Katkı maddelerinin kullanım miktarlarını belirlerken sadece tek gıda ve belli bir miktar düşünülür. Ama gün içinde o katkı maddesi farklı gıdalarla alındığında yan tesirleri görünür. Özellikle tatlandırıcılardan çocuklar ve gebe hanımlar uzak durmalıdır. Etrafta alerjisi olmayan çocuk kalmadı gibi…

Kaynaklar:

Ortodontistweb.com

Gidaraporu.com

Gimdes dergisi (Ağustos 2011)

Gıda katkı maddeleri Prof.Dr.Tomris Altuğ

Hammaddeler.com

Hammaddeler.com (Aromalar)

Food-info.net (Aromalar)

Bir sonraki yazıda, F. Füsun Menteş, sakızlardaki katkı maddelerini, zararlarını işlemeye devam edecek ve ebeveynlere pratik tavsiyeler verecek.

Sakızlar ve sakızlardaki katkı maddeleriyle ilgili sorularınızı UyumluYasam forumda sorabilirsiniz.

Yazımızı nasıl buldunuz? Lütfen yorumunuzu aşağı yazın.

İlgili Yazılar

Aşağıdaki butonları tıklayarak, yazıyı arkadaşlarınızla paylaşın!

2 Responses so far.

  1. [...] Dizisi Sakızlar ve Sakızlardaki Katkı Maddeleri İçindekilerÇocuğunuza Yedirdiğiniz Sakızın İçinde Neler Olduğuna Hiç Baktınız mı? (1)Çocuğunuza Yedirdiğiniz Sakızın İçinde Neler Olduğuna Hiç Baktınız mı? [...]


Get Adobe Flash playerPlugin by wpburn.com wordpress themes